zo28052017

Back Voorpagina Leefstijl Jouw leefstijl magazine Jaartje ouder

Eenzaamheid in de stad

Jaartje ouder - eenzaamheid

De OAR-Oost organiseert een themabijeenkomst over eenzaamheid waar ook de Gemeente Amsterdam zich tegen inzet. In 2016 is het aantal eenzame Amsterdammers toegenomen. Bijna elf procent van de Amsterdammers voelt zich ernstig eenzaam en een derde voelt zich matig eenzaam. Eenzame mensen hebben vaker een ongezonde leefstijl en meer gezondheidsproblemen, zoals depressies, hart- en vaatziekten.

Bijdrage Ouderen Advies Raad Oost

Als startpunt voor de themabijeenkomst die de OAR-Oost wil organiseren, dient het Stadsgesprek in de Balie over ‘Eenzaamheid in de Stad’ van 19 december 2016 waaruit een aantal onderwerpen zijn overgenomen. In het Stadsgesprek is gekozen voor de definitie van Anja Machielse, filosofe en schrijfster van het boek Empowerment van de kwetsbare ouderen. Zij omschrijft eenzaamheid als volgt: moeite met het opbouwen en onderhouden van een netwerk, waarbij het verlies van binding het belangrijkste is.

Eenzaamheid speelt in alle leeftijdscategorieën en hoort volgens haar bij het leven. Op oudere leeftijd is het risico op eenzaamheid groter, omdat dierbaren wegvallen en het meer moeite kost nieuwe bindingen aan te gaan. Het gevoel nergens meer bij te horen overheerst.

Er zijn drie groepen te onderscheiden die elkaar kunnen overlappen:

  • Eenzamen: zij hebben wel contact maar voelen zich toch eenzaam door het ontbreken van wederkerigheid in het contact. Zij missen een luisterend oor en aandacht voor elkaar.
  • Contactarmen: zij hebben weinig contact, maar voelen zich niet eenzaam en het contact voldoet aan hun behoefte.
  • geïsoleerden: mensen die weinig of geen persoonlijke contacten hebben en zich daardoor eenzaam en ongelukkig voelen.

De definities zijn overgenomen uit het werkboek Eenzaam ben je niet alleen.

Oorzaken vereenzaming
Eenzaamheidsgevoelens kunnen het gevolg zijn van het overlijden van dierbaren, scheiding, ontslag of verhuizing. Als maatschappelijke factoren worden individualisering, armoede en werkloosheid genoemd, net als toename van de verstedelijking, het verschil tussen stad en platteland, de veranderde rol van de kerk, ontheemding, vergrijzing en vervreemding. Daarnaast spelen persoonlijkheid en gezondheid een rol. Het niet kunnen meegaan met de tijd, verlies, tegenslag en veranderingen behoren tot het alledaagse leven. Deze zogenaamde life-events vragen om flexibiliteit, creativiteit en het vermogen om met nieuwe situaties om te gaan. Talenten, die per persoon verschillen.

Michaela Schöneberger doet namens de GGD onderzoek naar eenzaamheid. De laatste onderzoekscijfers die op 30 januari 2017 in Pakhuis de Zwijger werden aangehaald zijn uit 2012. Per stadsdeel varieert de spreiding van 7 procent van de bevolking in het Centrum tot 14% in Nieuw West. Eenzaamheid komt in alle leeftijdsgroepen voor, maar het risico verschilt per leeftijd. Bij de indeling van eenzaamheid naar leeftijd scoort de groep van 75+ het hoogst met 12 procent.

Satéprikker
‘De rol van de politiek is bescheiden in het bestrijden van eenzaamheid en voornamelijk facilitair’, aldus wethouder Vliegenhart in het Stadsgesprek in de Balie. Er is een budget beschikbaar voor eenzaamheid en armoedebestrijding. Als metaforen gebruikt hij de termen: ‘vitamine A’ en ‘de satéprikker’. De A staat voor aandacht en de satéprikker voor verbinding. Zijn aanpak bestaat uit drie hoofdlijnen:

  • De metafoor van de 'satéprikker' als verbindingsstuk tussen de talrijke projecten en buurtinitiatieven.
  • Meer geld naar professionele organisaties.
  • Bewustwording: vitamine A van aandacht.

Welke organisaties kan de satéprikker verbinden? Een aantal is in het stadsgesprek aan bod gekomen zoals de Regenbooggroep, Stichting Humanitas en het Bankjescollectief. De Regenbooggroep en stichting Humanitas zijn bekend. Nieuw is het Bankjescollectief. Het initiatief komt van Jesse Jorg. Hij wil door het plaatsen van een bankje, de stoep veranderen in een ‘openluchtcafé’ en op die manier de buurtgenoten stimuleren elkaar te ontmoeten en beter te leren kennen onder het motto: ‘begin met je eigen stoep’.

Pakhuis de Zwijger gaf op 30 januari 2017 met ‘Zorg in de Stad, alleen in Amsterdam’, een creatieve invulling aan het onderwerp. Jannah van Loontjes las haar aangrijpende gedichten De eenzame Uitvaart en De poel des Doods voor als dichterlijke omlijsting voor een menswaardig afscheid van personen, waarover weinig bekend is en die onder erbarmelijke omstandigheden en eenzaam zijn overleden.

Het street-art project ‘one minute in my shoes’ plaatst een schoen als kunstproject in de openbare ruimte, met daarin een 06-nummer. Na het bellen wordt het levensverhaal van een ‘onzichtbaar’ mens verteld, dat eindigt met de vraag: wat zou jij doen als je in mijn schoenen stond?

Zo lang je loopt
Als voorbeeld van iemand in sociaal isolement geldt Sjane. Ze is vorig jaar gevallen en heeft haar heup gebroken. Sindsdien gaat het bergafwaarts met haar en raakt zij steeds meer geïsoleerd. Sjane is 86 jaar en woont al 60 jaar in Amsterdam. Op haar 16e vertrok zij in haar eentje per boot vanuit Soerabaja naar Nederland. Niet uit eigen wil maar door de politieke situatie in Indonesië toentertijd, heeft zij deze stap gezet. Door haar Nederlandse nationaliteit was haar veiligheid daar niet langer gegarandeerd en wilde ze niet het risico lopen om in de prostitutie terecht te komen. Een lot dat veel jonge meisjes en vrouwen onder de Japanse bezetting is overkomen, aldus Sjane.

Het gezin is na de oorlog herenigd en bij elkaar gaan wonen op een etagewoning in Amsterdam-Oost. Zij is jong getrouwd en moeder geworden van een dochter. Het huwelijk hield geen stand. Het vertrek van haar man voelde niet als een groot verlies. Haar ouders waren haar tot steun, woonden binnen handbereik en er was een hechte band met haar dochter. In de loop der jaren vielen steeds meer dierbaren weg: haar ouders, broer en zus zijn overleden. Als grootste gemis heeft zij het vertrek van haar dochter naar de USA ervaren. Haar enige kleinzoon bleef in Nederland wonen: buiten de stad, in Almere. Hij is onlangs vader geworden en daardoor minder in staat naar haar toe te komen. Zij ziet hem nu alleen in de weekenden.

Een jaar geleden fietste Sjane nog, was zij actief en deed haar eigen boodschappen. Na de val is zij meer en meer aan huis gekluisterd en van hulp afhankelijk. De laatste tijd wordt zij steeds vergeetachtiger en denkt dat haar zuster en broer nog in leven zijn. Haar dochter woont ver weg en haar kleinzoon kan door de gezinsuitbreiding minder aandacht aan haar besteden. Sjane voelt zich eenzaam en aan haar lot overgelaten. Een Hindoestaans gezegde sluit hier mooi op aan: ‘zo lang je loopt leef je’.

Actief worden
Het is nu aan de werkgroep van de OAR-Oost om een keuze te maken uit de diversiteit aan aanbod, oorzaken en invalshoeken. Het doel is om in samenwerking met professionele - en vrijwilligersorganisaties vorm en inhoud te geven aan de themabijeenkomst. Het onderstreept het belang om actief te zijn en in beweging te blijven.

De OAR-Oost roept de lezers op om zich aan te sluiten bij de werkgroep of ideeën te mailen. Dit kan via het volgende emailadres: t.jongejanmaat@chello.nl. Meer informatie vindt u op onze website www.oar-oost.nl.

 


Verberg commentaar formulier Verberg commentaar formulier
  • Vet
  • Cursief
  • Onderstrepen
  • Doorhalen
  • Quote
 
  • 4000 Resterende tekens
   
 
Onafhankelijke website met nieuws en informatie voor en door mensen die wonen, werken en studeren tussen Amstel en IJ

Bijdragen en contact 
redactie@oost-online.nl | Copyright 2015 oost-online | All rights reserved | Disclaimer |