ma29052017

Back Voorpagina Leefstijl Jouw leefstijl magazine Gezondheid en zorg

Ons ziekenhuis midden in de stad

OLVG

Het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis dateert uit 1898. De nieuwbouw kwam uiteindelijk tot stand in 2003 maar daar ging een in veel opzichten rumoerige periode aan vooraf. Nu zijn de hoofdingang aan het Oosterpark en de Lichtstraat het meest kenmerkend voor het huidige OLVG Oost.

Door Arie van Tol

Het waren de katholieke Zusters onder de Bogen die in 1898 het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis hebben opgericht. En tot ver in de twintigste eeuw waren het deze religieuzen die de patiënten verpleegden, in zwart habijt en met witte kap.

Verbouwingen en uitbreidingen zijn altijd aan de orde geweest en de bekendste bijgebouwen waren het Annapaviljoen, geopend in 1925, en het Mariapaviljoen met kapel, geopend in 1909. De hoogbouw met het beddenhuis werd gerealiseerd in 1971.

In de stad
Ziekenhuizen zijn sinds de 80’er en 90’er jaren vaak grootschalige bouwwerken buiten of aan de rand van de stad. Ook de bestuurders van het OLVG hadden aanvankelijk de wens om de volksbuurt in Oost te verlaten voor een ingrijpende uitbreiding. Maar de gemeente dacht daar anders over en wilde juist een ziekenhuis in de stad behouden. Daarop kwam het ziekenhuis met het plan een deel van het Oosterpark als locatie voor nieuwbouw aan te wijzen, en de vrij te komen plek tussen de Eerste Oosterparkstraat en de Ruyschstraat dan te bestemmen als park. Daar voelde de gemeente ook al heel weinig voor. Het ziekenhuis mocht wel groeien, maar moest dat doen op de bestaande locatie en daarop aansluitend.

Dat leek het ziekenhuismanagement een lastige, zo niet onmogelijke opgave; werken aan een grootschalige uitbreiding, waaronder sloop – nieuwbouw, zou synchroon moeten lopen met de dagelijkse ziekenhuispraktijk. En dan waren er nog de problemen rond de financiering en de eindeloze lijst regels voor bijvoorbeeld procedures en vergunningen. Daarnaast keerden buurtbewoners zich tegen de nieuwbouwplannen. Dit alles bekoelde het enthousiasme nog verder, zowel bij het management als bij de gemeente en het stadsdeel.

OLVG

Acties
In de plannen voor de nieuwbouw was geen plaats meer voor het Anna- en het Mariapaviljoen. Pogingen van buurtbewoners op grond van de monumentenstatus sloop tegen te houden mislukten. In 1998 toen de nieuwbouw al flinke vertraging had ondervonden werden de twee paviljoenen gekraakt. Niet tegen het stadsziekenhuis zelf maakten de krakers bezwaar; nee, de motieven de monumentale panden te bezetten waren het tekort aan vrije ruimtes in de stad, de plannen voor een grote parkeergarage onder de nieuwbouw en de enorme woningnood in Amsterdam. In de herfst van 1999 verliep de ontruiming op de toen gebruikelijke manier, met ludieke actie en geweldloos verzet van de kant van de krakers en sympathisanten.

Buurtbewoners verzetten zich ook tegen de parkeergarage, en tegen de hoogbouw. Op de drukte die een zo grootschalig ziekenhuis in een volksbuurt met zich mee zou brengen zaten ze niet te wachten. Het opzichtig gebruik van felle kleuren in de nieuwbouw hinderde enkele omwonenden. En aanvankelijk zorgde ook het lawaai van de installaties op het dak voor overlast.

Het protest en de klachten hadden uiteindelijk resultaat, geduld en doorzettingsvermogen van buurtbewoners bleken niet voor niets. Geluids- en zichtproblemen werden grotendeels verholpen. Omwonenden van het OLVG lijken zich inmiddels ook niet meer zo druk te maken om de parkeergarage, de hoogbouw en de drukte. Alleen de verkeersafwikkeling rond het ziekenhuis, die vinden velen verre van ideaal.

In 2003 is de nieuwbouw geopend na flinke vertraging en na 14 jaar is die niet meer weg te denken uit de buurt.

Zicht en ruimte
Het complex van de OLVG wordt omsloten door de Campertstraat, de Eerste Oosterparkstraat, Oosterpark, het ’s Gravesandeplein en de Ruyschstraat. De hoofdingang ligt tegenover het Oosterpark. De ingang van de parkeergarage is aan het ’s Gravesandeplein. Voor eerste hulp is er iets verderop aan de Ruyschstraat een ingang.

Een wandelingetje langs de gebouwen leert dat de vier zijden van het complex nogal verschillen in zowel bouwstijl als rommeligheid en mate van openheid. Natuurlijk heeft dat met oud en nieuw te maken. Maar opvallend is toch dat de oudere gebouwen niet gerekend kunnen worden tot bijzondere of mooie architectuur. De meest karakteristieke bouw is verdwenen met de sloop van het Maria- en het Annapaviljoen.

OLVG

De centrale hoogbouw stamt van begin zeventiger jaren, een qua architectuur weinig creatieve periode. Over de nieuwbouw zijn de meningen verdeeld. Zelf vind ik bijvoorbeeld de architectuur aan de Eerste Oosterparkstraat de moeite waard. Er is een aardige mix van openheid en geslotenheid, het is beslist niet te hoog of te veel voor een blok. Voor overburen lijken me de geparkeerde auto’s, de rommelige straat en het hekwerk meer storend. Maar eigenlijk krijgt de nieuwbouw hier te weinig ruimte en zicht.

De meest opvallende en de meest bekende aanblik is natuurlijk het front van het ziekenhuis aan de Oosterparkkant. Hier is meer ruimte en zicht. Maar de te nauwe straat tussen park en ziekenhuis is een erg matig verblijf- en doorgangsgebied. Aan de parkzijde zijn de fietsenrekken en het fietspad een rommeltje. Dat auto’s, dus ook taxi’s, officieel niet bij de ingang kunnen parkeren levert veel officieus gedrag op. De tramhalte is weer wel werkelijk op zijn plek!

Binnen
Een modern ziekenhuis is vaak een dorp op zich. Het OLVG moet het doen met een lichtstraat met daaraan enkele polipleinen op de begane grond. Dit is het visitekaartje van het ziekenhuis, het gedeelte dat iedereen mag en kan zien. Aan de straat en rond de pleinen zijn vele afdelingen gevestigd.

De verdiepingen erboven zijn minder zichtbaar en toegankelijk, maar ook daar huizen achter deuren artsen en verpleegkundigen. De liften aan het eind van de lichtstraat verbinden de begane grond met de hoogbouw waar vooral de verpleegafdelingen gevestigd zijn.

OLVG

Op de website van het OLVG is te terug te vinden voor welke aspecten van de gezondheidszorg hier in Oost allemaal plek is. Dat er daarnaast voorzieningen zijn als winkel, restaurant en kapper, is ook niet verrassend. Speciaal is wel de aandacht die er in het OLVG is voor religie, levensbeschouwing en meer culturele aspecten. De Onze Lieve Vrouwe Kapel is daartoe nieuw gebouwd en er worden bijvoorbeeld klassieke concerten ten gehore gebracht, ook voor buurtbewoners.

Kwaliteit?
De gezondheidszorg is voortdurend in het nieuws met zaken als kosten die de pan uit rijzen, de al dan niet kwalijke gevolgen van marktwerking en de enorme bureaucratie. Voor de bewoner van Oost telt echter vooral hoe het OLVG hem of haar als cliënt, patiënt of bezoeker van dienst is. Die beoordelen zelf of een behandeling tot het best mogelijke resultaat leidt, of de informatie in orde is en of men goed bejegend wordt. De kwaliteit van de nieuwbouw van een ziekenhuis zal daarom menig patiënt een zorg zijn.

Voor omwonenden ligt dat natuurlijk anders maar de kritiek van vóór de grondige verbouwingen lijkt verstomd. Overlast is geen issue meer. En wat voor twijfels er ook nog mogen resten - er staat toch maar mooi nog een ziekenhuis midden in de stad!

 


Verberg commentaar formulier Verberg commentaar formulier
  • Vet
  • Cursief
  • Onderstrepen
  • Doorhalen
  • Quote
 
  • 4000 Resterende tekens
   
 

Leefstijl column van Willie Scharwächter

Onafhankelijke website met nieuws en informatie voor en door mensen die wonen, werken en studeren tussen Amstel en IJ

Bijdragen en contact 
redactie@oost-online.nl | Copyright 2015 oost-online | All rights reserved | Disclaimer |